Activiteiten
Symposium : Breedbeeld van inclusief onderwijs
16 februari 2011 - Brussel
Inclusief onderwijs in praktijk ! Waar blijft het beleid ?
Uniek samenwerkingsverband tussen Ouders voor Inclusie en Hogescholen en Universiteiten in Vlaanderen maakt inclusief onderwijs in Vlaanderen mee mogelijk.
Inclusief onderwijs is een verdienste van leerkrachten, directies en ondersteuners. Maar evenzeer van al die studenten orthopedagogie(k), lerarenopleiding, e.a. die jaarlijks heel wat leerlingen met een ondersteuningsnood verder helpen in de klas.
Aangezien de draagkracht van scholen niet wordt opgedreven door structurele tegemoetkomingen vanuit de overheid, zijn ouders en scholen genoodzaakt om hun ondersteuning via stages in te plannen.
Gelukkig kiezen heel wat opleidingen in Vlaanderen, vanuit hun taak van maatschappelijke dienstverlening, er bewust voor om hun studenten inclusieve stages te laten lopen. Daarnaast worden ook tal van onderzoeken gevoerd die de inclusiepraktijk ondersteunen.
Om het aanbod van studenten beter te stroomlijnen en visie en praktijk beter op elkaar af te stemmen, werd een samenwerkingsverband tussen hogescholen, universiteiten en Ouders voor Inclusie opgericht. Binnen dit samenwerkingsverband worden ervaringen uitgewisseld, pijnpunten aangekaart en oplossingen naar voor geschoven.
Op 16 februari werd een studiedag georganiseerd als resultaat van deze samenwerking. Met dit initiatief wordt bewezen dat inclusief onderwijs voldoende is aangetoond in onderzoek, dat het kan en bestaat in de praktijk. En dat de tijd nu gekomen is om binnen de krijtlijnen van het VN-Verdrag voor personen met een handicap, het recht op ondersteuning binnen het gewoon onderwijs te waarborgen.
Volgende onderzoeken werden tijdens de studiedag voorgesteld:
Ondersteuning van de leraar in een inclusieve klaspraktijk
Er is geen enkel kind met of zonder beperking, leraar, klaspraktijk en school hetzelfde. Dit betekent dat iedere leraar met zijn eigen vragen wordt geconfronteerd : “Hoe krijg ik een grotere betrokkenheid? Hoe laat ik een kind participeren? Hoe ga ik aan de slag met differentiatie?,…” Ondersteuning krijgen binnen dit zoekproces, is het uitgangspunt van volgende onderzoeken. Kathleen Mortier (Ugent) stelt een onderzoek voor waarbij de leraar, ouder en ondersteuner een ‘actieplan voor ondersteuning’ gebruiken voor de inclusie van leerlingen met een verstandelijke beperking. Inge Van de Putte en Roos David (Hogent) ontwikkelden samen met zorgcoördinatoren een ondersteuningsconcept (GOL(L)D-concept), waarbij de leraar op een activerende manier ondersteund wordt binnen de concrete klaspraktijk.
Visieontwikkeling rond inclusief onderwijs
Als het gaat over inclusief onderwijs en diversiteit is het begrip ‘draagkracht’ nooit ver weg. Beno Schraepen (Plantijn Hogeschool) deed onderzoek naar hoe scholen het begrip draagkracht invullen en vorm geven. Vanuit de input van 400 scholen trachten we in de workshop het concept draagkracht bloot te leggen. We focussen op hefbomen die scholen met een grote draagkracht hanteren en geven aan welke hulpbronnen te weinig, of niet, kunnen worden ingezet in functie van diversiteit en inclusie binnen de school.
Een visie opbouwen rond inclusief onderwijs start reeds binnen de lerarenopleiding. Geert Van Buynder (KaHo Sint- Lieven) bespreekt hoe vanuit de lerarenopleiding deze visie wordt ontwikkeld en meegegeven, zodat toekomstige leraren beter voorbereid zijn op een inclusieve klaspraktijk.
Inclusief onderwijs in de secundaire school
In middelbare scholen is inclusieve praktijk een relatief nieuw gegeven. Weinig is ook geweten over de sociale participatie van leerlingen met een beperking in Vlaamse middelbare scholen. De voorbije jaren werkten de KHLeuven en de K.U.L. samen rond beide onderzoeksvragen. Annet De Vroey en Katrien Roelandts (KHLeuven) onderzochten in 12 secundaire scholen praktijk en beleid rond inclusief onderwijs. Zij lichten in de workshop een kijkwijzer toe die succesfactoren belicht voor inclusieve lespraktijk. Goele Bossaert (K.U.L.) geeft vervolgens de eerste resultaten weer omtrent sociale participatie van leerlingen met een GON-attest in het eerste jaar van het secundair onderwijs.
Als slot van deze studiedag werd het boek ‘Voorbij de vraagtekens ?!’ – Perspectief van leraren op inclusief onderwijs voorgesteld.
Het boek geeft een stem aan leerkrachten die inclusief onderwijs in praktijk brengen.
Elisabeth De Schauwer, Inge Van de Putte en Caroline Vandekinderen verzamelden 17 getuigenissen van leraren van kleuter tot en met secundair onderwijs. Ze vertrokken met hen vanuit een concrete situatie van een kind met extra ondersteuningsnoden binnen de klas.
De leraren vertelden over hun klaspraktijk, hun ervaringen en twijfels tijdens het inclusieproces. Uit de verhalen kwamen gemeenschappelijke lijnen naar voor.
Tijdens deze afsluitende sessie gaan ze dieper in op de thema’s die aan bod komen in het boek o.a. omgaan met onzekerheid, klasdynamiek, participatie en sociale relaties binnen de klas, samenwerking met collega’s en ouders, ondersteuning,… Het gaat over HOE kunnen leraren inclusie laten werken?
Inclusief onderwijs is een realiteit. Dat wordt elke dag bewezen door verschillende actoren (leerkrachten, directies, studenten, hogescholen, universiteiten, ouders, …). Nu is het nog wachten op het beleid die deze realiteit ondersteunt met structurele maatregelen.
Inclusiedag
Zaterdag 3 maart 2012
KHLim - Oude Luikerbaan 79, 3500 Hasselt
Bekijk hier het programma - Download hier de routebeschrijving
Impressie van de voorbije inclusiedagen
21 maart 2009 - Leuven
Voor dit jaarlijks evenement waren we al in Oost-Vlaanderen (Gent, Deinze, Sint-Niklaas, Wachtebeke, Nieuwkerken), in West-Vlaanderen (Brugge), in Antwerpen (Antwerpen, Edegem), in Limburg (Diepenbeek, Maasmechelen) en voor deze 11de inclusiedag waren we voor het eerst in Vlaams Brabant te Leuven.
We waren er te gast in het Provinciehuis dat ons via het VGPH VBB (Vlaams Gebruikersplatform Vlaams-Brabant en Brussel) gratis ter beschikking was gesteld.
Er gaan dit jaar, zowel in de voormiddag als in de namiddag verschillende workshops door.
Ouders voor Inclusie wil zich dit jaar ook expliciet richten naar directies, leerkrachten en andere professionelen binnen inclusie(f onderwijs).
In samenwerking met de Katholieke Hogeschool Leuven, BanaBa BuO worden twee workshops aangeboden:
Programma vooral gericht naar ouders:
· Inclusie in het kleuteronderwijs.
· Getuigenis uit het secundair
· Mijn toekomst in eigen handen
· Is inclusief onderwijs ook iets voor mijn kind ?
· Starterspakket
· Inschrijvingsrecht
· Inclusiepraktijk in het lager onderwijs.
· Inclusie op de werkvloer
Programma vooral gericht naar professionelen:
· Index voor Inclusie
· Is inclusief onderwijs iets voor alle kinderen?
Er waren ongeveer 150 deelnemers, waarvan de grootste groep, een 80-tal ouders en familieleden van kinderen met een handicap, een 40-tal begeleiders, leerkrachten en andere professionelen. Een 40-tal studenten van de BanaBa BuO-opleiding volgden ook de workshop voor professionelen.
De inclusiedagen zijn gezinsdagen, de kinderen zijn dus ook meer dan welkom. Onder begeleiding van een legertje vrijwilligers en studenten van de KHLeuven en HUB werd opnieuw de creativiteit van de kinderen aangesproken en gingen ze aan het knutselen, musiceren, dansen en toneel spelen.
Als afsluiter werd aan de deelnemers een receptie aangeboden.
Tijdens dit informele moment demonstreerden de kinderen en jongeren wat ze die dag hadden ingeoefend en was er ook nog voor “jong en oud” een heuse discobar.
19 april 2008 - Antwerpen
Tijdens de plenaire zitting in de voormiddag werd in gegaan op het thema "Inclusie in de vrije tijd.", Dhr. Beno Schraepen, lector aan de Plantijnhogeschool, schetste het kader.
Vertegenwoordigers uit verschillende jeugdorganisaties en -verenigingen formuleren hun standpunten m.b.t. inclusie en leggen uit hoe ze proberen inclusieve vrije tijd vorm te geven en te ondersteunen.
Deelnemers aan dit panelgesprek waren Mevr. Joke Verschueren (Provinciale Jeugddienst), Mevr. Lief Van Bael (KVG), en verder nog een vertegenwoordiger van Speelplein Koraal, Akabe en Voluntas.
Bij de programmatie van deze inclusiedag gaven we, net als vorig jaar, de prioriteit om vooral de ouders te informeren over de plannen van Minister van Onderwijs Frank Vandenbroucke met zijn "Leerzorgkader"
In één van de 8 workshops, kwam kabinetsmedewerker Dhr. Wim Van Rompu hierover een toelichting geven.
Een andere workshop werd geleid door Prof. Dr. Jo Lebeer, U-Antwerpen, over "Mediatie".
Het basisidee van mediatie is dat iedereen tot leren kan gebracht worden via aangepaste methodes.
Over verschillende andere aspecten van inclusie werd getuigd, geïnformeerd en van gedachten gewisseld:
De andere thema's die werden besproken waren:
" Aanpassingen-software
" Inclusie in het kleuteronderwijs
" Getuigenis uit het secundair
" Inclusiepraktijk in het lager onderwijs
" Starterspakket
" Competenties leerkrachten
Voor de deelnemers die op zoek waren naar antwoorden of gewoon documentatie zochten konden de hele dag terecht op een uitgebreide infomarkt.
Deelnemende standen:
" Uitgeverijen: Acco en Garant
" Vlaams Agentschap voor Personen met een Handicap
" MODEM en WAI-NOT
" Albatros en de Joëlette (eenwielig rijtuig met zeteltje/zitschelp)
" De verenigingen BOL, KVG, Plan vzw, IE
Gedurende de hele dag kregen de deelnemers ook de kans de fototentoonstelling "Schijnwerpers op Inclusie" te bekijken. Voor geïnteresseerden waren er tijdens de middagpauze geleide bezoeken.
17 maart 2007 - Diepenbeek
Deze inclusiedag werd geprogrammeerd als slotmoment van de 14daagse Interactieve Fototentoonstelling. Dit jaar opteerden we opnieuw voor een locatie in de provincie Limburg en vonden we KHLim (Katholieke Hogeschool Limburg), Departement Lerarenopleiding te Diepenbeek bereid, voor beide evenementen, hun gebouwen ter beschikking te stellen.
Zoals ook op de vorige inclusiedag wilden we het begrip inclusie en inclusief onderwijs een ruimer (internationaal en ) wetenschappelijk kader geven. Prof. Dr. PAM HUNT (San Francisco State University, VS) was op uitnodiging van de UGent voor een korte periode in België. Ze is reeds 20 jaar actief bezig met opleiding en onderzoek op vlak van inclusief onderwijs en gaf in de voormiddag een lezing over:“Strategieën voor inclusie.”
Ze haalde concrete strategieën aan voor sociale en schoolse ondersteuning in de klas. Daarnaast bood ze ook voorstellen aan over de nodige herstructureringen in de opleidingen, en op beleidsvlak, ter ondersteuning van inclusie
Bij de programmatie van deze inclusiedag gaven we ook de uitdrukkelijke prioriteit om vooral de ouders te informeren over de plannen van Minister van Onderwijs Frank Vandenbroucke met zijn “Leerzorgkader”
We hadden ook het genoegen om de Minister zelf op deze dag te verwelkomen; hij kwam persoonlijk, in een plenaire toespraak en daarna in één van de workshops zijn concept verduidelijken.
In een andere workshop vroegen we aan vertegenwoordigers uit de verschillende democratische politieke partijen hun standpunten m.b.t. het Leerzorgkader aan te brengen. De volgende politiekers waren op dit debat aanwezig: Ludo Sannen, Vlaams Parlementslid Spa-Spirit, Kris Van Dijck, Vlaams Parlementslid NV-A, Kathleen Helsen, Vlaams Parlementslid CD&V, schepen van onderwijs Herselt, Sandra Bamps, Groen! Hasselt en Laurence Libert, Open VLD Hasselt
Over verschillende andere aspecten van inclusie werd getuigd, geïnformeerd en van gedachten gewisseld in de workshops.
De andere thema’s die werden besproken waren:
- Inclusie = participatie : Hoe kan ondersteuning van een kind/jongere met een beperking participatie bevorderen?
- “Pas de bal naar Jan” : Inclusie binnen de lessen Lichamelijke Opvoeding
- Getuigenis uit het secundair onderwijs
- Inclusie in het kleuteronderwijs
- Inclusiepraktijk in het lager onderwijs
- Inclusie op de werkvloer
18 maart 2006 - Sint-Niklaas
5 jaar Ouders voor Inclusie was het motto van deze feesteditie van onze inclusiedag. Het eerste jubileum werd gevierd met een feestelijk aperitief en hapjes buffet, een optreden van de woordkunstenaar Frank De Gruyter voor de kinderen en een immens grote feesttaart als afsluiter.
We blikken met feestvreugde terug op een periode waarin we als vereniging toch één en ander hebben gerealiseerd. We zijn ook opgetogen dat in de loop van deze 5 jaar heel wat kinderen en ouders gekozen hebben voor inclusie. Ons adressenbestand is namelijk vertienvoudigd.
Maar hoever staan we nu met Inclusief Onderwijs? Inclusief Onderwijs, komt het ervan en hoe? Deze vragen stelden we tijdens een debat aan een vertegenwoordiger van het ministerie van Onderwijs.
Over verschillende aspecten van inclusie werd getuigd, geïnformeerd en van gedachten gewisseld in de 8 workshops.
We werkten opnieuw samen met docenten en studenten van de Katholieke Hogeschool Sint-Lieven, Departement Lerarenopleiding, Sint-Niklaas en mochten bovendien van hun accommodatie gebruik maken.
Wat er in de workshops tijdens de verschillende inclusiedagen is besproken, kan u nalezen in de verslagboekjes.