Leestips

Op deze pagina willen we een aantal boeiende publicaties, boeken,… verzamelen die de medewerkers van het Steunpunt doornamen om “mee te zijn”, inspiratie op te doen,…
Via een korte samenvatting krijg je een beeld van welke ideeën en informatie je kan verwachten.

Hefbomen voor inclusie – Ouders vertellen over maatregelen die helpen in het onderwijs (2019)

Door de Studiedienst van Gezinsbond, onder coördinatie van Hilde Temmermans

Te downloaden via https://nieuws.gezinsbond.be/inclusief-onderwijs-300-ouders-delen-hun-positieve-ervaringen-met-de-gezinsbond.

Bekijk zeker ook de filmpjes met getuigenissen!

Opzet

Om de bruikbaarheid van de resultaten te verhogen, zocht men in een bevraging niet naar grote succesverhalen, maar wel naar kleinere ervaringen die soms voor een grote doorbraak op de klasvloer zorgen. 342 ouders reageerden op de oproep.

Bevindingen

4 grote bevindingen geven een antwoord op de vraag “Wat heeft volgens ouders op school het verschil gemaakt voor hun kind met specifieke onderwijsbehoeften?”

  1. Kunnen en mogen praten met elkaar
  2. Doordachte, gedragen en aanpasbare maatregelen
  3. Klasbuddy’s als win-winmaatregel
  4. Ouders als ervaringsdeskundigen, niet als spilfiguur

Kanttekeningen die Gezinsbond maakt

– Kansen tot inclusief onderwijs mogen niet afhangen van de draagkracht van ouders. Ouders die minder mondig, anderstalig of lager opgeleid zijn, of niet over de nodige tijd of middelen beschikken, hebben even goed heel wat zinvolle informatie over de noden en het welbevinden van hun kind.
– Scholen moeten inzetten op laagdrempelige ouderbetrokkenheid, waar nodig met de hulp van brugfiguren.
– De verantwoordelijkheid voor de uitvoering van het zorgtraject ligt – waar nodig met behulp van externe ondersteuning – in de eerste plaats binnen de schoolmuren, zodat alle leerlingen, ongeacht hun achtergrond, er gebruik van kunnen maken.

Vol potentieel – krachtig lesgeven in diversiteit (2019)

Onder redactie van Wendelien Vantieghem en Inge Van de Putte.

We vatten hoofdstuk 10 samen:

Dynamische samenwerking met ouders: sneltrein of boemeltrein?

door Hanne Vandenbussche en Inge Van de Putte

Het perspectief van ouders in onderwijs is vaak een “missing voice”. Aan de hand van de documentaire Inclusief brengen de auteurs dit perspectief nadrukkelijk binnen in een professionaliseringstraject voor leerkrachten. Meer info op www.potentialtoteach.be

Valkuilen

Men stelt vast dat scholen ouderbetrokkenheid zelf invullen, en vaak vanuit een eenzijdige en normerende insteek.
De idee van de niet-betrokken ouder wordt omgebogen door de vraag aan te reiken hoe scholen alle ouders kunnen blijven(d) uitnodigen om mee te denken.
Deficit denken (focus op problemen, stoornissen, tekorten, categorieën en onmogelijkheden) overheerst het kijken naar kinderen, en staat veerkracht en constructief samenwerken in de weg.

Pijlers

“Samenwerking met ouders in een blijvend, voortdurend proces, waarbij de school blijft zoeken en initiatief neemt, ook voor die ene ouder met wie het moeizaam lukt. Een dynamische samenwerking vraagt tijd en zit op een boemeltrein. Er zijn verschillende stops nodig om af te stemmen en elkaars perspectief te beluisteren.” p170

Ouderbetrokkenheid draagt bij tot schoolsucces én welbevinden, en zeker voor leerlingen
– met een diverse etnisch-culturele achtergrond,
– uit gezinnen met een lagere socio-economische status,
– met specifieke onderwijsbehoeften

Ouders vragen
– dat men luistert naar hun (onzichtbare) inbreng en verhaal
– dat men respect heeft voor hun keuzes en hun geschiedenis
– om toegankelijk en doelgericht te kunnen samenwerken
– om voldoende tijd voor hen en voor hun kind

Armoede & handicap in België (2019)

onder redactie van Koen Hermans, Jean-Marc Dubois en Annabel Vanroose.

Te downloaden via https://socialsecurity.belgium.be/nl/sociaal-beleid-mee-vorm-geven/armoede-en-handicap.

Bekijk het filmpje met de algemene conclusies!

We vatten hoofdstuk 8 samen:

Ouderlijke tewerkstelling bij gezinnen met een kind met een handicap in België: is het een kwestie van sociale achtergrond?

door Julie Vinck en Wim Van Lancker

Context

Kinderen met een handicap hebben vaak meer zorg nodig en de tijd die nodig is om die zorg te geven belemmert de arbeidsmarktparticipatie van ouder(s). Daarbij gaat de extra zorg ook gepaard met extra kosten om medische en andere zorgbehoeften te betalen. Gezinnen met kinderen met een handicap moeten rondkomen met lagere inkomens en kennen een groter armoederisico.

Onderzoeksvraag

Men onderzocht via kwantitatieve data-analyse hoe kwetsbare sociale achtergrond van ouders inspeelt op het armoederisico van gezinnen met kinderen met een handicap, geïnspireerd op de idee van intersectionaliteit (of hoe categorieën van ongelijkheid met elkaar verweven zijn en elkaar versterken).

Conclusies

Kinderen met een handicap zijn oververtegenwoordigd in kwetsbare huishoudens. Het hebben van een kind met een handicap verlaagt de huishoudwerkintensiteit (dit is de intensiteit dat ouders deelnemen aan de arbeidsmarkt) voor alle gezinnen. Het “handicapeffect” is één tot twee keer zo groot voor
– alleenstaande ouders,
– ouders met een laag of gemiddeld opleidingsniveau
– en ouders met meerdere kinderen met een handicap.
Het gebruik van ondersteuningsvormen uit Welzijn en Onderwijs hangt samen met elkaar (vnl. in buitengewoon onderwijs) en wordt mee bepaald door de sociale achtergrond van het gezin. Gezinnen met een sterkere sociale achtergrond doen minder vaak beroep op collectieve zorgvormen, zoals buitengewoon onderwijs of (semi-)residentiële zorg.
Van de Vlaamse kinderen met een handicap maakt 47% gebruik van een VAPH-zorgvoorziening. Voor gezinnen die geen beroep (kunnen) doen op VAPH-ondersteuning kan het nog moeilijker zijn om werk te combineren met het gezin.

Aanbevelingen voor het beleid

Ouder(s) van kind(eren) met een handicap activeren op de arbeidsmarkt moet samengaan met extra ondersteuning voor deze gezinnen, met name toegankelijke en kwaliteitsvolle zorgvoorzieningen voor hun kind(eren). Bijzondere aandacht is nodig voor gezinnen met een kwetsbare sociale achtergrond.
Verbeterde arbeidsmarktkansen zijn nodig voor laaggeschoolden, alleenstaande ouders, migranten en personen met een handicapt zelf. Dit zal dan ook positieve impact hebben op gezinnen met kinderen met een handicap. Flexibiliteit op vlak van arbeidstijd en verlofmogelijkheden zijn essentieel voor ouder(s) van kinderen met een handicap op zorg en werk te kunnen (blijven) combineren.